Leef alles wat er is en gebruik het als voeding

Het is herfst en de natuur nodigt ons uit om naar binnen te gaan. Ik voel het aan alles en ik vind het niet altijd even makkelijk om de vertraging ook echt te pakken. En dus helpt mijn lijf me soms een handje mee door tot stilstand te brengen. Zo lag ik vorige week ‘opeens’ ziek in bed met hoge koorts. Niet meer in staat om door te gaan, waren er nog steeds twee uitersten in mij voelbaar. Enerzijds de weerstand om me eraan over te geven, toch door te willen gaan (hoofd) en anderzijds een deel in mij dat alles wilde loslaten en er geen zin meer in had (lijf).

Wat ik hierin weer voelde voor mijzelf was dat het natuurlijk heel -mooi is om te delen en te geven, maar dat het echt belangrijk is om ook een deel voor mijzelf te houden, aan mezelf te geven en te ontvangen. En laat dat nou precies zijn, waar het Sint Maartenfeest, wat we deze week vierde, over gaat. Delen met elkaar en daarnaast ook een stuk voor jezelf houden, als voeding, zodat je innerlijk licht blijft branden en je niet letterlijk opbrandt.

Het effect van jezelf voeden

Vanuit die beweging ben ik afgelopen weekend naar Gent vertrokken voor de opstellingenbeurs en ik heb daar gedeeld, workshops gegeven, was tussendoor beschikbaar voor vragen en daarnaast heb ik vooral ook goed voor mezelf gezorgd, door workshops bij collega’s te volgen, lekker te eten, mezelf te verwennen met een hotelovernachting vooraf en in goed en fijn gezelschap te zijn dit weekend. En natuurlijk was ik moe na dit weekend, maar ik voelde me ook weer gevoed, geïnspireerd en blij.

Nu ik dit schrijf, gaan mijn gedachten terug naar de woorden, die geschreven moesten worden, terwijl ik vorige week met koorts in bed lag en ik deel ze hier graag met je.

leef alles en gebruik het als voeding

Leef het allemaal

Leef alles wat er in je leeft
Maar identificeer je niet met een deel ervan
Je bent zoveel meer dan dat
Je bent het allemaal en nog meer

Leef het allemaal
Leef de vreugde, de liefde, het geluk
Voel het, doorleef het, omarm het, adem het
Maar identificeer je er niet mee
Je bent zoveel meer dan dat

Leef het verdriet, de pijn, de angst
Voel het, doorleef het, omarm het, adem het
Maar maak het niet tot wie je bent
Je bent nog zoveel meer dan dat

Leef het licht en heb ook de moed om aanwezig te zijn in het donker,
Daar waar je niet eerder durfde te zijn
Wees erbij, zie wat zich in het donker aan je openbaart
Voel het, doorleef het, omarm het, adem het
Maar maak het niet tot wie je bent
Je bent nog zoveel meer dan dat

Leef ook de dood
Omarm haar in alles wat ze is en
Voel haar voorbij alles wat je ooit over haar dacht
Voel de stilte, de rust
Neem als een boom haar voeding in je op,
Neem haar mee in je leven
Want ook zij hoort bij jou
Maar maak haar niet tot wie je bent
Je bent nog zoveel meer dan dat.

Duurzaam omgaan met jezelf, waar haal jij je voeding uit?

Tijdens het schrijven en herlezen van deze blog, realiseer ik me eens te meer hoeveel voeding ik ook krijg van het schrijven en delen daarvan. Hoe belangrijk het voor mij is om hier ruimte voor te maken en te houden, ook als de vragen voor sessies toenemen. Hoe verleidelijk het ook is, om alle werkruimte ten dienste te stellen van de vragen die op mij afkomen, het dient mij niet en daarmee uiteindelijk mijn klanten ook niet. Voor zowel mijzelf als mijn klanten is het belangrijk om een deel bij me te houden, niet alles weg te geven. Dat is duurzaam omgaan met mijzelf. Dan blijft het vlammetje branden en kan ik op een duurzame manier mijn werk doen.

Hoe is dat voor jou? Waar haal jij je voeding uit? En hoe maak je daar ruimte voor in je leven?

Graag ontmoet ik je.

Warme groet

Stefanie Bussing

Stefanie over het systemisch werk:
“Wat me vanaf het begin heeft geraakt in het opstellingenwerk is de eenvoud en helende werking die ervan uit kan gaan, wanneer we ons kunnen overgeven aan ‘het niet weten’. Mijn werk en specialisme weerspiegelen direct ook de reis die ik zelf ben gegaan en nog ga in het aanwezig zijn met dat wat is.”

W. http://www.stefaniebussing.nl – M. stefanie@beallyoucanbe.nl – T. 06 48 10 27 16

Stefanie Bussing is de vrouw achter Praktijk ‘Be all you can Be’. Zij begeleidt mens en organisatie in vragen rondom; aanwezig zijn in je lichaam, vitaliteit en gezondheid en in vragen rondom leven met ziekte (specifiek kanker).
Haar uitgangspunt is een vitaal leven, waarin je je volledige potentieel benut en leeft. In haar begeleiding is bewustwording een sleutel. Zij helpt mensen bij het vinden van een nieuw perspectief in situaties waarin zij zich uit het lood geslagen voelen. De ervaring leer
t dat dit helpt bij het hervinden van  de innerlijke kracht en balans en dat daardoor nieuwe mogelijkheden ontstaan.
In haar werk maakt zij onder meer gebruik van het systemisch werk van Bert Hellinger (opstellingen), Opstellingen via het lichaam (systemisch lichaamswerk), Transactionele Analyse, The Reconnection® & Reconnective Healing®, teachings van o.a. Eckhart Tolle en Adyashanti en bovenal uit het leven zelf.
Stefanie was een aantal jaren als opsteller en opleider verbonden aan de Academie voor Opstellingen van Hylke Bonnema, waar zij ook de basis van het systemisch werk heeft geleerd.

Aangesloten bij Bewust Haarlem 

Bespiegelingen over Verlies, Angst en Liefde

In deze post beschrijf ik mijn bespiegelingen over ‘verlies’. Wat is verlies en hoe beïnvloed het ons leven? Heeft verlies alleen een donkere kant of heeft het ook iets moois in zich? Hoe zit het met de angst om te verliezen en de impact daarvan op ons leven? De inspiratie voor deze post komt uit mijn eigen ervaringen met dit thema, ervaringen van cliënten in mijn praktijk en de wijsheden van David Kessler, Elisabeth Kübler-Ross en Bert Hellinger over dit onderwerp.

Verlies kent vele gedaanten; verlies van gezondheid, van relaties, van dierbaren, van werk, van inkomen of van iedere vorm van zekerheid die je op welk gebied dan ook dacht te hebben. Als je erover nadenkt, verliezen we eigenlijk iedere dag wel iets. Ons leven is steeds in beweging en in verandering. Dit betekent dat het leven een afwisselende stroom is van afscheid (moeten) nemen van het oude en een verwelkomen van het nieuwe in ons leven.
Sommige verliezen of veranderingen gaan geleidelijk en daardoor onopgemerkt voorbij, terwijl andere verliezen zo plotseling of groot zijn dat ze een enorme impact hebben op hoe we onszelf beleven en het leven ervaren. Het overlijden van een dierbare, of van een (ongeboren) kind, het einde van een relatie, het wegvallen van je bestaanszekerheid door ziekte of het verlies van baan of huis, het zijn allemaal momenten waarop een verlies heel duidelijk en scherp voelbaar is als crisis en als rouw.
Deze momenten tekenen ons leven en zijn vaak een keerpunt in ons leven. Het geeft een nieuw perspectief op wat we belangrijk vinden en wat niet. Het zijn ook momenten die kansen voor groei in zich hebben, al voelt het op die momenten (vaak) niet zo. Terwijl ik dit schrijf schiet de uitdrukking ‘met de voeten in de modder staan’ door mijn hoofd, gevolgd door het beeld van de lotusbloem. Een prachtige bloem die met haar wortels daadwerkelijk in de modder staat.
Durven we, net als de lotusbloem, met de voeten in de modder te staan, de pijn te voelen, te omarmen en erop te vertrouwen dat het goed komt, goed is? Dat er uit al die pijn ook iets moois kan voortkomen?

Ik herinner me nog die momenten in mijn leven waarop ik zelf afscheid moest nemen en hoe intens verdrietig ik was. Het waren momenten dat ik dacht ik dat ik er nooit meer uit zou komen, dat het verdriet me letterlijk zou verscheuren en ik eraan ten onder zou gaan. Dat als ik het zou toelaten en het helemaal zou voelen, ik mezelf zou verliezen. Die angst saboteerde de acties die ik ondernam om het verdriet een plek te geven. Iets in mij ging het liever uit de weg.
Maar er helemaal van weggaan kan niet. Op de meest onverwachte momenten is het daar opeens toch in kleinere of grotere brokken (en dat is goed). Zo had de angst om mijzelf te verliezen misschien uiteindelijk wel een grotere impact dan het verlies zelf. En zo is dat vaak.
Ik denk bijvoorbeeld aan de impact van reorganisaties op de mensen die in de organisatie werken. De onzekerheid of mensen hun baan wel of niet zullen verliezen is een enorme stressfactor die bij velen in alle facetten van hun leven doorwerkt. De onzekerheid die gepaard gaat met een mogelijk verlies, leidt tot angst om te verliezen en wanneer angst ten tonele verschijnt, verliezen we het contact met onze wortels en de levensstroom.

Elisabeth Kübler-Ross schrijft hierover: ‘Veel van wat het leven ons geeft, komt zonder dat er zorgen en angsten aan vooraf gaan. Onze angsten houden de dood niet tegen, ze houden het leven tegen. Ons leven is meer gericht op omgang met angst en de gevolgen ervan dan we zelf weten of willen toegeven. Angst is een schaduw die alles blokkeert: onze liefde, onze werkelijke gevoelens, ons geluk, ons bestaan zelf.’ (Levenslessen, p. 128)
Verderop schrijft David Kessler: ‘Al onze ingebeelde angsten hebben betrekking op het verleden of de toekomst; alleen liefde speelt zich af in de tegenwoordige tijd. Angst is altijd gebaseerd op iets wat in het verleden plaatsvond; we zijn bang voor iets wat in de toekomst zou kunnen gebeuren. In het heden leven, betekent dus leven in liefde en niet in angst. En we kunnen naar dat doel toewerken door te leren van onszelf te houden. Door onszelf van de liefde te doordringen, kunnen we beginnen onze angsten weg te wassen.’ (Levenslessen, p. 135)

Wanneer je jezelf verliest…
Angst is dus in feite de grootste oorzaak dat we onszelf verliezen. Afgesneden van de levensstroom zijn we als het ware afgesneden van onze wortels en dit leidt vroeg of laat tot het gevoel dat we onszelf zijn verloren. Druk bezig met ‘doen’, presteren en het waarborgen van zekerheid zie ik hoe veel mensen de verbinding met hun wortels verliezen, de verbinding met wie ze werkelijk zijn, met hun passie en levensmissie, met dat waar hun hart van gaat zingen. Veel van hen zijn een wandelend hoofd geworden en voelen het contact niet meer met hun gevoel, hun lichaam, hun waarden, hun eigen kracht. Laat staan dat ze de verbinding voelen met wie ze in essentie zijn. Dit geleidelijke verlies aan contact met de wortels uit zich onder andere in fysieke klachten, ziektes, een burn-out, depressie, verslaving, verlies aan zingeving of zelfvertrouwen.

De uitdrukking ‘It takes one to know one’ is hier wel op zijn plaats. Ik herken dit mechanisme zo goed, omdat ik zelf een tijdlang geen wandelend, maar rennend hoofd was. Je zou denken dat het verlies van mijn partner (16 jaar geleden) dit patroon zou doorbreken en mij met beide voeten stevig op de grond zou zetten. Maar zoals gezegd was de angst te groot om mijzelf  te verliezen en ironisch genoeg was dat precies wat er gebeurde. Ik raakte verder vervreemd van mijn lichaam, gevoel en intuïtie tot ik 9 jaar later op een kruispunt in mijn leven belandde en niet anders kon dan het roer omgooien. Aanvankelijk had ik geen idee welke kant op te gaan, wel voelde ik heel duidelijk dat dit een keerpunt in mijn leven zou zijn. Na alle opleidingen die ik had gevolgd was dit een sprong in het diepe van mijn gevoelsleven, mijn persoonlijke ontwikkeling en groei in bewustzijn. In plaats van mezelf te verliezen vond ik mezelf terug. 

Nu 7 jaar later ziet mijn leven er op alle vlakken anders uit. Ik ervaar zingeving en passie in mijn leven en de fysieke klachten die ik toen had (wekelijkse hoofdpijnaanvallen van 2 dagen) heb ik misschien nog 1 of 2 keer per jaar. Toegegeven, nog steeds kan ik in de valkuil stappen om te gaan rennen en met mijn wil te gaan duwen. Belangrijk voor mij is dat ik het nu herken als een mechanisme om ergens van weg te willen en dat ik vervolgens een keuze heb. De vraag die ik me op dit soort momenten stel is: ‘welke pijn of angst wil ik niet voelen, wat duw ik weg, waar wil ik me niet aan overgeven?’ Want meestal is angst er de oorzaak van dat we uit verbinding raken met onszelf en terugvallen in oude patronen.

Gelukkig zijn we dus niet ´echt´ onszelf kwijt. Wel verliezen we het contact met onszelf en de diepere levensstroom waarmee we verbonden zijn. Het mooie is dat hoe vaak je de verbinding ook verliest, je de verbinding altijd weer opnieuw kan aangaan (net zoals je die oude vriend weer kan bellen waarmee je het contact was verloren). Eenmaal weer in verbinding zul je de diepere levensstroom herkennen en datgene wat niet werkelijk bij je past zal wegvallen. Soms gaat dit geleidelijk en zijn het bewuste keuzes die je maakt, en soms komt de crisis of het verlies eerst en ontstaat vanuit dat punt een vernieuwd contact met jezelf.

De weg tussen de 2 deuren…
Een bekend spreekwoord luidt; ‘als er ergens een deur dichtgaat, opent er zich weer een andere’. Dit heb ik zelf ook zo mogen ervaren. Alleen, zoals gezegd hierboven, tussen die 2 deuren is een weg te gaan. Doorgaans hebben we tijd nodig om te rouwen en te aanvaarden dat die ene deur gesloten is voor we ons kunnen openstellen voor datgene dat achter de volgende deur klaarstaat om zich aan ons te ontvouwen.
Elisabeth Kübler-Ross heeft met de 5 fasen van rouw inhoud gegeven aan de weg tussen deze 2 deuren. Zij geeft aan dat een verlies altijd gevolgd wordt door fasen van; ontkenning, woede, onderhandeling, depressie en aanvaarding. Deze fasen kunnen chronologisch op elkaar volgen, maar dit hoeft niet. Iemand kan ook heen en weer bewegen tussen 2 of meerdere fasen alvorens er een gevoel van aanvaarding plaats kan vinden. De tijd die dit neemt is dan ook voor iedereen verschillend. David Kessler voegde er nog een 6e fase aan toe, de fase van betekenisgeving (meaning).

Gaandeweg mijn eigen (meer recente) verlieservaringen heb ik geleerd hoe belangrijk het is om bewust stil te staan bij het verdriet, bij de rouw. Hier ruimte voor te maken en om het verlies in de ogen te kijken, het werkelijk te zien zonder het te willen forceren. Duwen met onze ‘wil’ heeft namelijk geen zin en geloof me ik heb het geprobeerd. Dit proces volgt zijn eigen ritme, is niet aan een vaste tijd gebonden en is niet te sturen met onze rationele mind (je kent het misschien, de verstandige stem in je hoofd die zegt ‘het is goed voor je om nu die en die therapie te gaan volgen of dat en dat te gaan doen’). Het gaat niet om ‘doen’, het gaat om ‘zijn’, waarbij ‘overgave’ het sleutelwoord lijkt (iets dat van nature niet te forceren is).
Uiteindelijk merkte ik, mede door de familieopstellingen, dat door een verlies werkelijk te zien, er contact mee te maken en er simpelweg bij te zijn, in plaats van ertegen te vechten of ervan weg te vluchten, er rust ontstaat. Het verlies neemt als het ware zijn eigen plek in, in het familiesysteem, waardoor de levensstroom weer verder kan stromen. Zo ontstaat er ruimte om de volgende deur te kunnen openen en te ontvangen wat het leven nog te bieden heeft.

In mijn beleving is het ook als het afpellen van de rokken van een ui. Bij iedere nieuwe laag doorleef je in meer of mindere mate opnieuw de 5 stadia met aan het einde een nieuw bewustzijn over de diepere betekenis of impact van diezelfde gebeurtenis.

Verlies vanuit systemisch perspectief…
Het is niet alleen belangrijk voor onszelf dat een ervaren verlies zijn plek krijgt, ook voor de generaties na ons is het van belang. Hierboven benoemde ik al even het systemisch werk. Bert Hellinger benoemt in de familieopstellingen drie wetten. Één daarvan is dat alles gezien wil worden en zijn eigen plek heeft. Op het moment dat bijvoorbeeld een miskraam of overlijden van een dierbare wordt ontkent (en de andere 4 fasen van Kübler-Ross dus niet worden doorleefd) is de kans groot dat het verlies in een volgende generatie opnieuw zichtbaar wordt.
Kinderen staan nog zo open dat zij haarfijn aanvoelen wanneer er conflicten zijn of verdriet is. Zij hebben van nature de neiging om de harmonie te herstellen, de liefde (de levensstroom) weer te laten stromen. Zij ´doen´ dit door zich te identificeren met datgene dat niet gezien wordt en gaan op de plek staan van dat wat gezien moet worden. Zo raken zij als het ware verstrikt met het verlies uit de generatie ervoor, waardoor het zich herhaald. Soms is de herhaling zo precies dat eenzelfde gebeurtenis (bijvoorbeeld een overlijden, ziekte of miskraam) zich zelfs op dezelfde leeftijd herhaald in een volgende generatie. Wanneer in een familieopstelling dit verlies werkelijk gezien wordt door de persoon in de familie die het verlies destijds heeft ervaren, kan er rust in het systeem komen en de levensstroom weer vrij stromen. De persoon die verstrikt was in het verlies van een eerdere generatie kan zijn eigen plek in het familiesysteem innemen en zal merken dat oude (belemmerende) patronen en emoties zich gaan oplossen.

Wat we daadwerkelijk verliezen, daar hebben we vaak geen invloed op. Waar we wel invloed op hebben is hoe we met een feitelijk of dreigend verlies omgaan, welk perspectief we kiezen; angst of liefde.

Geweldig als je deze blog door wilt sturen naar andere mensen voor wie dit wellicht interessant is.

Hartegroet, Stefanie

W. http://www.beallyoucanbe.nl – M. stefanie@beallyoucanbe.nl – T. 06 48 10 27 16 Stefanie Bussing is de vrouw achter Counselingpraktijk ‘Be all you can Be’. Zij begeleidt mens en organisatie in vragen rondom vitaliteit in werk & organisatie en in vragen rondom leven met kanker. Haar uitgangspunt is een vitaal leven, waarin je je volledige potentieel benut en leeft. In haar begeleiding is bewustwording een sleutel. Zij helpt mensen bij het vinden van een nieuw perspectief in situaties waarin zij zich uit het lood geslagen voelen. De ervaring leert dat dit helpt bij het hervinden van  de innerlijke kracht en balans en dat daardoor nieuwe mogelijkheden ontstaan. In haar werk maakt zij onder meer gebruik van het systemisch werk van Bert Hellinger (opstellingen), Transactionele Analyse, Gestalt, The Reconnection® & Reconnective Healing®, teachings van o.a. Eckhart Tolle en Adyashanti en bovenal uit het leven zelf.

Partner bij Academie voor Familieopstellingen (van 2014 – december 2017)

Aangesloten bij Bewust Haarlem http://www.bewusthaarlem.nl